Podziwialiśmy częściowe zaćmienie Słońca!

29 marca w sobotę na naszym niebie rogrywał się wyjątkowy spektakl – Księżyc w nowiu przysłonił fragment tarczy słonecznej !

 Zjawisko niecodzienne i prawie niezauważalne dla mieszkanców naszego miasta.

Obserwacje zaćmień Słońca mogą jednak stanowić pewne niebezpieczeństwo, jesli oglada się je w niewłasciwy sposób. Wykluczone jest  użycie do tego celu lornetki czy lunety !  Tak ogromna ilość energii słonecznej skupiona w naszym oku może doprowadzić do trwałego uszkodzenia a nawet ślepoty !

Najlepszym miejscem do obserwacji zaćmień naszej gwiazdy są Obserwatoria Astronomiczne lub Planetarium. My, małą grupą,  udaliśmy się do Międzyszkolnego Obserwatorium Astronomicznego przy SP nr 16 w Dąbrowie Górniczej.  Zaopatrzyliśmy się w szkiełka spawalnicze oraz specjalne okulary z folią ND5,0 sprzedawane przez sklep Teleskopy.pl. Zastosowane filtry blokuja 100% promieniowania ultra fioletowego i podczerwonego – najbardziej niebezpiecznego oraz w 99% zmniejszaja intensywność promieniowania widzialnego.

Na placu szkolnym pan Dariusz Nelle, założyciel szkolnego obserwatorium, rozstawił  teleskop  o nazwie CORONADO PST  zaopatrzony w filtry do bezpośredniej obserwacji tarczy Słońca. Filtr przepuszcza jedynie wąskie pasmo czerwonego światła pochodzącego od wodoru. Długość fali  świetlnej, tzw linia Hα  wynosi 656 nanometrów.  Zobaczcie nasze zdjęcia ! 

Dzięki filtrowaniu promieniowania Słońce ma barwę czerwonawą a zasłaniający je Księżyc – czarną. Nieoświetlona tarcza Księzyca nie odbija żadnego promieniowania – jest więc czarna.   Co ciekawe, obraz widziany przez CORONADO PST jest odwrócony do góry nogami – Ksieżyc “ wgryzał” od dołu tarczy słonecznej gdy tymczasem obserwacje prowadzone przez szkiełka pokazały nam jak Słońce zasłaniane jest po północno- wschodniej stronie swej tarczy. Całe przedstawienie rozpoczęło się o 11:47 i 26 sekund. To wtedy zobaczyliśmy jak nasz satelita “nadgryza” pierwszy kawałek zachodniego brzegu tarczy słonecznej. To był pierwszy kontakt, początek magicznego  zjawiska astronomicznego. W ciągu sekundy Księzyc przesuwa się blisko 400km po tarczy  i jej uszczerbek rośnie z minuty na minutę. Całość rozgrywa się w ciszy przerywanej okrzykami radości zebranych miłośników.  Obserwujemy i sami się przekonujemy

Wszechświat jest w ruchu !  Kopernik miał rację !!  

obraz Słońca czasami “ucieka” z pola obserwcji teleskopu – dowód ruchu wirowego Ziemi.

Tuż po osiagnieciu maksymalnej fazy zjawiska, kiedy to prawie 6%tarczy słonecznej było zakryte,  zachmurzenie nieba wzrosło dramatycznie i większą część czasu nie mogliśmy prowadzić swoich obserwacji.  Zakończenie zjawiska częściowego zaćmienia przy chwilowo rozwianych chmurach odnotowaliśmy o godzinie 13:00 53 sekundy

W całym Układzie Słonecznym, tylko na Ziemi zjawisko zaćmienia Słońca ma wyjatkowo spektakularny przebieg. Warto pamiętać, że choć Księżyc jest prawie 400 razy mniejszy od Słońca ( wynik dzielenia ich średnic!) to znajduje się prawie  400 razy bliżej Ziemi niż Słońce. To sprawia iż oba ciała niebieskie mają jednakowe rozmiary kątowe na niebie i Księżyc może przysłonić całą tarczę naszej gwiazdy. Możemy podziwiać całkowite i częściowe zaćmienia.

Łaziki marsjańskie sfotografowały zjawisko zaćmienia Słońca z powierzchni planety. Mars ma 2 księżyce – nieregularnych kształtów wielkie skały o nazwach Fobos i  Deimos nie zakrywają nigdy całej tarczy Słońca – co widać na zdjęciu z TVN 2022r

Także na Ziemi warunki obserwacji zaćmien ulegną zmianie bowiem Księżyc oddala się od Ziemi, prawie 4cm każdego roku więc za wiele milionów lat nasz satelita nie będzie przsłaniać całej tarczy Słońca.

To sa powody, dla których warto choć raz być obserwatorem częściowego lub całkowitego zaćmienia Słońca. Kolejna taka okazja nadarzy się 12 sierpnia 2026r – w Polsce jako częściowe a jako całkowite będzie można obejrzeć w Hiszpanii.

Amelia i Emilia  oraz nauczycielka fizyki